اهمیت شناخت رفتار لارو ماهیان خاویاری در ارتقای مدیریت پرورش آنها

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسندگان

1 کارشناس مسئول کارگاه تکثیر

2 انستیتو تحقیقات بین المللی ماهیان خاویاری

3 International sturgeon research Institute

چکیده

تغییرات رفتاری در مراحل اولیه زندگی لارو ماهیان، می‌تواند راهنمای مفیدی برای آبزی‌پروران جهت تعیین زمان شروع تغذیه بیرونی، ارزیابی سلامت، کیفیت لاروها و مناسب بودن شرایط پرورش آنها باشد. در پرورش ماهیان خاویاری، این موضوع می‌تواند برای تشخیص رژیم غذایی مناسب پیش لاروهای (از مرحله خروج از تخم تا جذب کامل کیسه زرده)گونه‌های هدف مفید باشد. چگونگی عملکرد در تفریخگاه‌ها، شامل نوع انکوباتور مورد استفاده جهت تفریخ تخم‌ها و تراکم بالای نگهداری لاروها پس از تفریخ می‌تواند موجب بروز استرس شده، و سطح کورتیزول را به عنوان شاخص استرس افزایش داده و بازماندگی لاروها را تحت تأثیر قرار دهد. برخی اسیدهای چرب غیر اشباع، عمدتاً دکوزاهگزانوئیک اسید (DHA) می‌توانند بر ویژگی‌های رفتاری خاص، از جمله رفتار تجمعی (تشکیل دستجات) در لاروهای اولیه ماهی تأثیر بگذارند. تغذیه از مقادیر بالای DHA توسط لارو ماهی، می‌تواند موجب بروز رفتار تجمعی زودتر در لاروها گردد. کمبود DHA می‌تواند موجب شنای غیر عادی و کاهش رفتار شنا در فاز تشکیل دستجات (حالت تجمعی) گردد. شروع تغذیه بیرونی با اتمام رفتار گروهی لاروها در طول ساعات روز، پراکنده شدن آنها در کف مخزن و اتمام ذخایر کیسه زرده آنها همراه است. از جمله رفتارهایی که لاروها از خود نشان می‌دهند، میتوان به: حرکت رو به بالا به سمت سطح آب با رانش فعال تنه خلفی بدن و دم و سپس خوابیدن در کف غیر فعال پیش لاروها در بستر، قبل از شروع مجدد شنای فعال به سمت بالا (ژئوتاکسی منفی و رفتار رانش)، شنای پلاژیک، شنای بنتیک، تجمع اولیه غیر متراکم مشابه تشکیل دسته (گروه) در گوشه (های) مخزن، تجمع متراکم به تعداد زیاد پیش لارو رئوتاکسی مثبت در گروه دسته مانند در بستر مخزن (دسته شدن رئوتاکسی)، تجمع تعداد زیادی از پیش لاروها در دسته‌ها، معمولاً در گوشه های مخزن که در آن جریان آب قابل توجه ای نداشته، و با حرکت فعال تنه و دم به مرکز گوشه مخزن نزدیک می‌شوند (رفتار غیر رئوتاکسی) و رفتار پیش لاروها بصورت پراکنده و منتشر شده در سطح بستر مخزن، با حرکت آهسته بدون فعالیت حرکتی، نشانه‌ای از شروع رفتار پس از دسته‌شدن می‌باشد. همچنین از رفتارهای مهم مرحله لاروی می‌توان به فتوتاکسی (گرایش به نور) و همجنس خواری (کانی بالیسم)، که به ویژه در گونه‌های گوشت خوار و حریص مثل فیل‌ماهی شدیدتر می‌باشد. همجنس‌خواری در زمان کمبود غذای لاروها بروز نموده و می‌تواند تلفات قابل توجهی را در لاروها ایجاد نماید. در مجموع، ضروری است، به رفتار لاروها پس از تفریخ تخم‌ها، تا شروع تغذیه فعال و پس از شروع تغذیه فعال جهت ارزیابی سلامت، کیفیت لاروها و مناسب بودن شرایط پرورش و تعیین زمان شروع تغذیه بیرونی توجه گردد.

کلیدواژه‌ها