کاربرد فناوری‌های نوین خشک‌کردن در فرآوری و نگهداری آبزیان با تاکید بر ماهیان خاویاری

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور

2 مرکز ملی تحقیقات فرآوری آبزیان

چکیده

عمرماندگاری ماهیان خاویاری بدلیل داشتن پروتئین، رطوبت، اسیدهای چرب غیراشباع بالا و بافت پیوندی کم، بسیار کوتاه است و اگر در شرایط مناسب و سرد (یخچال یا فریزر) نگهداری نشوند، به سرعت فاسد می‌شوند. یکی از روش‌های جلوگیری از فساد و نگهداری طولانی مدت آبزیان، خشک کردن آنها است. خشک کردن ماهی به صورت سنتی و یا استفاده از فناوری‌های نوین، جهت تولید انواع  محصولات از ماهیان خاویاری و سایر ماهیان مانند موتو، کیلکا  و  ساردین، در فرآیند تولید مورد استفاده قرار می‌گیرد. از آنجایی که، حدود 80 درصد وزن بدن ماهیان از آب تشکیل شده است، بنابراین دارای فعالیت آبی بالایی می‌باشند و خیلی زود فاسد می‌شوند. در مناطق جنوبی ایران به ویژه شهرهای بندرلنگه، جاسک، قشم  و غیره، فرآیند خشک کردن به دلیل گرم بودن هوا به طور سنتی با قرار دادن ماهیان ریز در زیر نور مستقیم خورشید به مدت تقریبی ۷ الی ۱۰ روز انجام می‌شود. روش‌های نوین خشک کردن مانند خشک کردن با مایکروویو یا اولتراسوند، خشک کردن در میدان الکتریکی بالا، خشک کردن توسط مادون قرمز،‌ خشک کردن با پمپ حرارتی، خشک‌کردن با خلاء اولتراسونیک و غیره نسبت به روش‌های سنتی دارای کارآیی بالاتر، تولید محصول با کیفیت، صرفه جویی در مصرف انرژی، صرفه اقتصادی، حفظ محیط زیست و افزایش بهره برداری از منابع شیلاتی می‌شود. از خشک کن بستر سیال جهت تولید بیسکویت که از پروتئین تغلیظ شده ماهی خاویاری استفاده شد، بیسکویت تولید شده با 7 درصد FPC بهترین ویژگی کیفی را داشت.

کلیدواژه‌ها